Ik was tegen de buitensauna. Nu loop ik er op blote voeten naartoe

De eerste kabel die Sander kocht, ligt nog steeds opgerold in de schuur. Een grijze rol van vijftig meter, in juni gehaald bij de bouwmarkt, omdat hij dacht dat je een sauna net zo aansluit als een grasmaaier. Ik heb die rol al een paar keer willen weggooien. Hij mag niet weg. Het is, zegt Sander, een herinnering.

Ik zeg het maar eerlijk: ik zat er niet op te wachten. Onze tuin in Geldermalsen is lang en smal en loopt achterin uit op een rij perenbomen van de fruitteler naast ons. Daar stond een wilg en een bankje, en verder niets. Precies goed, vond ik. Sander had in het voorjaar een documentaire over Finland gezien en kwam van de bank af met een plan voor een tonvormige sauna van vurenhout, helemaal achterin. Ik heb een week lang geprobeerd het hem uit het hoofd te praten, onder andere tijdens een lange zondagse fietstocht over de dijk naar Tricht en terug via Meteren.

Een kachel die meer vraagt dan een stopcontact

Het houten huisje zelf kwam in juli, in onderdelen, op een pallet die de halve oprit blokkeerde. Sander en zijn broer hebben het in twee zaterdagen in elkaar gezet. Daarna stond het daar, mooi en leeg, en kwam de vraag waar de kachel zijn stroom vandaan zou halen.

Daar liep het plan voor het eerst vast. De kachel die Sander had uitgezocht, vroeg om krachtstroom, en dat zegt mij eerlijk gezegd weinig. Gelukkig zaten we sinds de inductieplaat in de keuken al op drie fasen. Maar van de meterkast naar het einde van de tuin is het een flink stuk, en die grijze rol bleek daar niet voor bedoeld.

Dwars door de tuin, om de wilg heen

Begin augustus stond er een elektricien Geldermalsen in onze tuin. Hij liep langzaam van de achterdeur naar de sauna en weer terug, en vroeg naar de wilg, de leidingen van de regenton en de plek waar de buurman ooit een drainagebuis had gelegd. Ik merkte dat ik meer vragen stelde dan Sander. Waarom die kabel zo dik moest zijn, bijvoorbeeld. Omdat een saunakachel lang achter elkaar veel vermogen trekt, legde hij uit, en een te dunne kabel over zo’n afstand daar warm van wordt.

De kabel ging in een mantelbuis de grond in, ruim onder de diepte waarop ik mijn borders spit, met een boogje om de wortels van de wilg heen. In de meterkast kwam een eigen groep voor de sauna, met een aardlekschakelaar. Het bedieningspaneel zit buiten de hete cabine, in het voorportaal, zodat de elektronica niet de hele avond in de hitte hangt.

Licht dat tegen de hitte kan

Over de verlichting hadden Sander en ik verschillende ideeën. Hij wilde felle spotjes, ik wilde eigenlijk niets. De elektricien Geldermalsen zei dat licht in een sauna tegen hoge temperaturen moet kunnen, en dat je het nooit boven de kachel hangt. Het werd een warme ledstrip achter de rugleuning van de onderste bank, met een speciale kabel voor de hitte. Je ziet de lamp niet, alleen een gloed langs het hout.

Buiten kwamen er drie lage lampjes langs het tegelpad, voor het stuk waar je straks in een badjas door het natte gras loopt. Daar had ik zelf om gevraagd. Ik zag Sander al met zijn tenen tegen een tegel aan.

De eerste avond dat de sauna warm was, was een dinsdag eind september. Er hing mist over de Linge en tussen de perenbomen, en de buurman was die week begonnen met plukken. Ik ging uit beleefdheid mee, voor één ronde. Het werden er drie. Na de laatste stond ik in het donker op het pad, damp van mijn armen, en rook ik het hout en de peren tegelijk.

Sander zei niets. Hij hoefde ook niets te zeggen. Die avond heb ik die grijze rol in de schuur zelf weer netjes opgehangen.