Verbouwdagboek Oosterbeek: wat er achter het behang zat

Sinds de zomer wonen we in een twee-onder-een-kap uit 1934, in een zijstraat van de Utrechtseweg. Een huis met glas-in-lood in de voordeur, een trap die bij de derde tree kraakt en, zo bleek, vijf lagen behang. Ik heb deze herfst een paar dingen opgeschreven. Vooral voor onszelf, zodat we over tien jaar nog weten waarom de muren er zo uitzien.

Zaterdag 26 september

De hele dag behang gestoomd in de voorkamer. Onder het bruine vinyl uit de jaren zeventig zat een laagje met oranje bloemen, daaronder iets met streepjes, en helemaal onderop een krant uit maart 1953. Een advertentie voor een kolenkachel, een stukje over de wederopbouw. Volgens de vorige eigenaar is het huis in september 1944 flink beschadigd geraakt, zoals zoveel huizen hier, en daarna stukje bij beetje hersteld. Je kunt dat aan de muren aflezen als je weet waar je moet kijken.

Om een uur of vier trok Jeroen een stuk pleister los naast het raam. Daarachter liep een draad. Geen witte kabel, maar iets bruins, met een soort gevlochten stof eromheen, in een dun buisje dat bij de minste aanraking openbrak. We hebben er lang naar staan kijken, met een kop thee en het stofmasker nog om onze nek.

Maandag 28 september

Ik heb vandaag rondgebeld. De aannemer zei dat hij er niet aan kwam, terecht. Uiteindelijk heb ik een elektricien Oosterbeek gevraagd om te komen kijken voordat de stukadoor er in november is. Het voelde gek om iemand te bellen voor iets wat het nog gewoon deed. De lampen brandden toch?

Zaterdag 3 oktober

Hij is geweest. Hij heeft overal een paar stopcontacten opengeschroefd en de meterkast bekeken, en ons daarna aan de keukentafel uitgelegd wat we zagen. Draad met een stoffen omhulsel en rubber eronder was decennia lang heel gewoon. Het probleem is dat dat rubber met de jaren hard en bros wordt. Zolang niemand eraan zit, kan het jaren goed blijven gaan, maar zodra je gaat breken, boren en buigen, brokkelt de isolatie af. Er zat bovendien nergens randaarde in de slaapkamers, en een deel van de leidingen was ooit met nieuwer draad aan oud draad geknoopt. Iemand had er in de jaren zestig ook al mee zitten puzzelen.

Hij zei ook iets wat ik heb onthouden. Herbedraden is in een bewoond huis een vervelende klus, omdat je overal sleuven moet frezen en alles daarna weer moet dichtsmeren. Maar bij ons ligt het pleisterwerk er al half af en gaat er in de slaapkamers toch een nieuwe vloer in. Als het ooit moet, is het nu het goedkoopst en het minst ellendig.

We hebben er die avond over gepraat tijdens een wandeling door het Benedendorp, langs de Oude Kerk en terug over de Weverstraat. Het budget was al krap. Maar het idee dat we straks mooie nieuwe muren hebben met verkruimelend draad erachter, dat zat ons geen van beiden lekker.

Zondag 11 oktober

Besloten. Het hele huis wordt opnieuw bedraad en er komt een nieuwe groepenkast, met aparte groepen voor de keuken en de wasmachine op zolder. Deze week is de elektricien Oosterbeek begonnen met frezen. Het huis ligt vol grijs stof, Jeroen slaapt met oordopjes en ik heb voor het eerst in maanden de verwarming hoger gezet, omdat de buitenmuren half open liggen en het buiten nog maar acht graden is.

Ik heb een stukje van de oude draad bewaard, met de stof er nog omheen. Het ligt in een jampotje op de vensterbank in de voorkamer, naast de krant uit 1953. Als iemand over vijftig jaar weer behang staat te stomen, mag hij ze allebei hebben.