Achtentwintig meter haspel: hoe mijn houtwerkplaats in Vaassen echte stroom kreeg

Achtentwintig meter. Zo lang was het snoer tussen het stopcontact in onze bijkeuken en de schuur achterin de tuin. Ik heb het ooit uitgerold en nagemeten, op een zondag waarop ik eigenlijk iets anders had moeten doen. Elf jaar lang was dat oranje snoer de enige verbinding tussen mijn houtwerkplaats en de rest van de wereld.

We wonen aan de westkant van Vaassen, waar de straten ophouden en het bos begint. Op zaterdagochtend loop ik met de hond langs kasteel De Cannenburch en terug langs het Apeldoorns Kanaal, en daarna verdwijn ik in de schuur. Daar staan een tafelzaag, een vlak- en vandiktebank, een lintzaag en een stofafzuiger die klinkt als een opstijgend vliegtuig. Allemaal tweedehands, allemaal met liefde opgeknapt. En allemaal aangesloten op die ene haspel.

Wat de tafelzaag ervan vond

Ik wist heus dat het niet ideaal was. Je leert dingen. Dat je een haspel helemaal moet afrollen, omdat hij anders warm wordt. Dat je de stofafzuiger niet tegelijk met de vandiktebank aanzet. Dat de tafelzaag bij het opstarten even moeizaam aanloopt, alsof hij er eigenlijk geen zin in heeft.

Vorige maand ging het mis. Ik zette de vandiktebank aan voor een eiken plank en in huis sloeg de aardlekschakelaar eruit. Mijn vrouw zat midden in een videogesprek met haar zus in Canada. Het gesprek was voorbij, de vriezer stond uit en ik stond in de schuur met een halve plank en een heel slecht geweten. Die avond hebben we afgesproken dat het anders moest.

Een eigen kastje in de schuur

Ik had geen idee waar je met zo’n vraag begint. Een timmerman uit De Hegge, met wie ik weleens hout ruil, raadde me een elektricien Vaassen aan die ook bij hem de werkplaats had aangelegd. Die kwam op een woensdagmiddag, keek naar de haspel, keek naar mij en zei niks. Dat zei genoeg.

Daarna werd het een stuk technischer dan ik had verwacht. Zware machines trekken bij het aanslaan veel meer stroom dan wanneer ze eenmaal draaien, legde hij uit, en een lange dunne kabel kan dat slecht hebben. De oplossing was een zware grondkabel van de meterkast naar de schuur, met in de meterkast een aparte groep. In de schuur zelf kwam een klein verdeelkastje met een eigen aardlekschakelaar en een paar groepen: een voor de machines, een voor de stopcontacten op de werkbank en een voor het licht. Valt er in de schuur iets uit, dan merkt het huis daar niets van.

Hij vroeg ook of ik ooit een machine op krachtstroom wilde. Daar had ik nooit over nagedacht. Er ligt nu een extra lege buis in de sleuf, voor het geval dat. De elektricien Vaassen zei dat het eenvoudiger is om nu een buis mee te leggen dan over vijf jaar de tuin opnieuw open te halen. Daar kon ik weinig tegenin brengen.

Vocht, zaagsel en ledlicht

Een schuur aan de rand van de Veluwe is in oktober geen droge plek. Het hout zweet, de vloer is koud en het ruikt naar dennennaalden en olie. De stopcontacten zitten daarom niet laag bij de vloer maar op werkbankhoogte, in kastjes met een klepje, ver weg van de plek waar ik met de bladblazer het zaagsel naartoe jaag. Boven de werkbank hangen nu twee ledpanelen. Voor het eerst in elf jaar zie ik mijn potloodstreep zonder zaklamp.

Afgelopen vrijdag, het regende de hele middag, heb ik voor het eerst alles tegelijk aangezet. De afzuiger, de lintzaag, het licht. Niks viel uit. Binnen draaide de wasmachine gewoon door.

De haspel hangt nu aan een spijker naast de deur. Ik gebruik hem nog voor de grasmaaier. Mijn vrouw vroeg laatst of hij niet weg kon. Dat kan niet, heb ik gezegd. Hij heeft elf jaar dienst gedaan, en dat soort dingen gooi je niet zomaar bij het oud ijzer.